Çocuk İşçiliği için Son Durak: Eskişehir!

Tarih: 15 Eylül 2019 – 31 Ağustos 2020

Proje Sahası: Eskişehir Merkez ile mevsimlik tarım işinde çalışan kişilerin yoğun olarak ikamet ettiği Eskişehir ilçeleri

Proje Hakkında: Bu proje, Avrupa Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları Birimi (ECHO) ve Federal Alman Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) tarafından ortak finanse edilmekte ve Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH tarafından desteklenmektedir.

Bu proje CLIP* (Toplum Merkezleri ve Yerel İnisiyatifler Projesi) kapsamında uygulanmaktadır.

*2011’den bu yana milyonlarca Suriyeli evlerinden kaçmak zorunda kalmıştır. Suriye’nin komşu ülkeleri arasında bulunan Türkiye, şu anda yaklaşık 4 milyon kayıtlı mülteciye ev sahipliği yapmaktadır (bunların yaklaşık 3,6 milyonu Suriyeli). En acil ihtiyaçların öncelikli olarak ele alınması zorunluluğu, belirli gruplar için daha fazla hassasiyete neden olabilmektedir. Yüksek risk altındaki bu gruplar arasında kayıtlı olmayan mülteciler, mevsimsel göçmenler, engelli kişiler, LGBTİ+ bireyler, kadınlar, yalnız ebeveynler ve çocuk işçiler yer almaktadır.

Türkiye genelindeki toplum merkezleri ve yerel inisiyatifler, bu zorlukların üstesinden gelmek üzere kurulmuştur. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (GIZ), 2015 yılından bu yana toplum merkezlerinin ve yerel inisiyatiflerin kurulmasını ve geliştirilmesini desteklemektedir. Toplum Merkezleri ve Yerel inisiyatifler Projesi (CLIP), 12 toplum merkezine ve 20 yerel inisiyatife teknik ve finansal destek sağlamaktadır. İhtiyaç duyulan desteği en uygun şekilde sağlamak için, proje çalışmaları dört eylem alanına odaklanmıştır:

  1. Toplum Merkezlerine Destek: GIZ, mültecilere ve ev sahibi topluma ihtiyaca dayalı hizmetler sunan toplum merkezleriyle işbirliği yapmaktadır. Bu merkezler, kökene, yaşa veya cinsiyete bakılmaksızın herkese açıktır ve koruma, eğitim, kültürlerarası değişim, diyalog gibi alanlarda birçok faaliyet yürütmektedir.
  2. Türkiye Yerel İnisiyatif Fonu (LIFT): Proje, LIFT aracılığıyla, savunmasız kişilere özel yardım ve koruma hizmetleri sunan 20 büyük ve küçük, sivil toplum kuruluşunu desteklemektedir. Bu eylem alanı özellikle en hassas ve risk altındaki grupları (çocuk işçiler, mevsimlik göçmenler vb.) hedefleyerek, yetersiz hizmet alan bölgelere ulaşmaya odaklanmaktadır.
  3. Uyum: GIZ, kamu ve sivil aktörler/kuruluşlar için bilgi ve fikir alışverişini dikkate alarak ve sivil aktörlerin hizmetlerini kamusal standartlarla uyumlaştırmak amacıyla, yenilikçi format ve platformların geliştirilmesini desteklemektedir. Bu aynı zamanda, toplum merkezleri ve yerel inisiyatiflerin hassas gruplara sağladığı hizmetlerin kalitesini de iyileştirmeyi amaçlamaktadır.
  4. Kapasite Geliştirme: Proje, toplum merkezlerinin ve yerel inisiyatiflerin bireysel ve kurumsal kapasitelerini geliştirmek amacıyla faaliyetler gerçekleştirmektedir. Bu faaliyetlerden yalnızca CLIP ortağı kurum ve kuruluşlar değil, ortakların fiziksel ve sosyal çevresindeki diğer toplum merkezleri ve kamu kurum/kuruluşları da faydalanabilmektedir.

Çok-Donörlü Eylem “Kimseyi Geride Bırakma” (Şubat 2019 – Ekim 2020)

GIZ 2019-2020 yıllarında, AB İnsani Yardım ve BMZ Geçici Kalkınma Yardımı arasında ilk kez gerçekleşen işbirliğiyle, amacı “yerel yardım girişimlerine destek aracılığıyla, hassas ve risk altındaki nüfusun acil ihtiyaçlarına yanıt vermek amacıyla sunulan hizmetleri teşvik etmek, geliştirmek ve iyileştirmek” olan çok-donörlü bir eylem yürütmektedir. Bu eylem, CLIP projesinin bünyesinde yer almaktadır. Tahsis edilen ek fonlar kapsamında, koruma ve diğer insanî yardım odaklı projeleri desteklemek amacıyla “LIFT” hibe programı oluşturulmuş (bkz. Eylem Alanı 2) ve toplum merkezleri faaliyetlerini en hassas topluluklara yönelik hale getirmek üzere merkezler güçlendirilmiştir (bkz. Eylem Alanı 1). Ayrıca, kapasite geliştirme ve uyum tedbirlerindeki ağırlık (bkz. Eylem Alanı 3 ve 4), koruma alanındaki kapasitelerin güçlendirilmesi ve bu alandaki aktörlerle işbirliğine yönlendirilmiştir. “Kimseyi Geride Bırakma” eylemi kapsamındaki ek faaliyetlerden, hassas gruplara dahil en az 61.000 kişinin faydalanması beklenmektedir.

Proje Özeti: Eskişehir, Türkiye’de mevsimlik gezici tarım işçiliğinin yaygın olarak görüldüğü bölgelerden biridir. Yılda 10.000’den fazla mevsimlik tarım işçisine ev sahipliği yapan Eskişehir ilinin bakanlık tarafından METIP alanı ilan edilmesiyle bölgede mevsimlik tarım işçilerinin yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Genç Hayat Vakfı’nın proje ekibi bu çalışmaları, Eskişehir ilçelerinde ilgili kurumlarla iş birliği ve koordinasyon sağlayarak ve sahada yapılması planlanan uygulamaları gerçekleştirerek güçlendirmeyi hedefler. Yapılması planlanan saha çalışmaları, hedef grupların farkındalığını ve bilgi birikimini artırmayı, yerelde var olan imkanları yerel yönetimlerle iş birliği geliştirerek harekete geçirmeyi hedeflemektedir. Tarım iş aracıları için, çocuk işçiliğinin önlenmesi, belge alımı, işçilerle sözleşme gerçekleştirme gibi konularda eğitim uygulamalarının düzenlenmesi, ailelerle ihtiyaç analizleri uygulanarak bu ihtiyaç analizlerinin sonucuna göre ilerleyen dönemlerde ailelere yönelik destekleyici eğitimlerin gerçekleştirilmesi projenin ana hedefleri arasındadır. Bunların yanı sıra, proje ekibimiz ihtiyaç analizi kapsamında görüşme gerçekleştireceği 100 aileden en az 75 ailenin mevcut sağlık, eğitim ve sosyal yardım imkanlarına erişimini sağlamak adına yönlendirme faaliyetleri gerçekleştirecek ve bu yönlendirmelerin takibini üstlenecektir. Aynı zamanda, proje dahilinde ulaşabildiğimiz çocuklar arasından örgün öğretime devam etmeyenler tespit edilecek, ilgili okul yönlendirmeleri ve kayıt işlemleri konusunda ailelere gerekli destek verilecektir.

Proje Hedefleri

Eskişehir, Alpu bölgesi ve civarında çocuk işçiliği ile mücadele konusunda farkındalık oluşturmak, bu bölgede mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan ailelerin iş ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik destek sağlamak, ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda ilgili kamu ve sivil toplum hizmetlerine erişimini sağlayacak yönlendirmelerde bulunmak ve çocuk işçiliği riski bulunan çocukların okula devam durumlarını takip etmek projenin temel hedefleridir.

Hedef Grup

Eskişehir ilinde çalışan mevsimlik tarım işçisi aileler

Proje Faaliyetleri
    • Yerel Yönetim Toplantısı
      • 25 Yerel Yöneticinin çocuk işçiliği ile mücadele konusundaki deneyimlerini paylaşacağı, ilgili kurumlar arasındaki koordinasyon ve işbirliğini güçlendirmesi hedeflenen bir yerel yönetim toplantısı gerçekleştirilecektir.

     

    • Tarım İş Aracılarına Yönelik Bilgilendirme Toplantısı
      • Tarım İş Aracıları ile, işçi hakları, çocuk hakları, yasal düzenlemeler, iyi işe alım uygulamaları, şikayet mekanizmaları ve tarım iş aracısı olarak ISKUR’a kayıt olma konularını içeren bir gün süreli bir bilgilendirme toplantısı düzenlenecektir. Toplantıya 80 tarım iş aracısının katılım göstermesi hedeflenmektedir.

     

    • Mevsimlik Geçici Tarım İşçisi Ailelere Yönelik Bilgilendirme Toplantısı
      • Mevsimlik Geçici Tarım İşçisi ailelerin yetişkin bireylerine yönelik, çocuk işçiliği, çocuk hakları, işçi hakları, iyi işe alım uygulamaları ile şikayet mekanizmaları konularını içeren bilgilendirme toplantıları düzenlenecektir. Bu toplantılar, 48 oturum şeklinde düzenlenecek olup toplam 1200 katılımcıya ulaşılması hedeflenmektedir.

     

    • Mevsimlik Geçici Tarım İşçisi Aileler ile Tarım İş Aracılarına Yönelik İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi
      • Mevsimlik geçici tarım işçiliğinde karşılaşılan temel sorunların ele alınacağı bu toplantılarda, iş kaynaklı olası fiziksel ve duygusal stres durumları ile nasıl başa çıkılabileceği tartışılacak, ağır fiziksel iş yükünün çocuk üzerine etkisi anlatılacaktır. Eğitim aynı zamanda, bahçe sahiplerinin genel iş güvenliğine yönelik sorumlulukları ile güvenlik ekipmanları sağlama ve düzenli güvenlik denetimleri yapma yükümlülükleri konularını da içermektedir.

     

    • Mevsimlik Geçici Tarım İşçisi Kadınlara Yönelik Hijyen ve İlk Yardım Eğitimleri
      • Ayrı oturumlar olarak düzenlenecek ilk yardım ve hijyen eğitimlerine toplam 240 yetişkin ve ergen kadının katılım göstermesi hedeflenmektedir. Konuyla ilgili temel bilgilerin hijyen ve ilk yardım kitleri yardımıyla aktarılacağı bu eğitimlerde, aynı zamanda hijyen ve ilk yardım gereçleri ile temiz suya erişimin olmadığı durumlarda hijyen ve ilk yardım ihtiyacını karşılamaya yönelik alternatif yöntemler de gösterilecektir.

     

    • Mevsimlik Geçici Tarım İşçisi Ailelere Yönelik İhtiyaç Analizi, Yönlendirme ve Vaka Yönetimi Çalışmaları
      • Proje kapsamında 100 aile görüşmesi ile hedef grubun ihtiyaçları belirlenecek, en az 75 aile ihtiyaçları doğrultusunda ilgili kamu ve sivil toplum hizmetlerine yönlendirilecektir. Saha ekibimiz tüm yönlendirme sürecini vaka dosyası kapanana kadar aktif olarak takip edecek
    • Çocuk İzleme
      • Hasat dönemi boyunca, okul çağında toplam 200 çocuk saha ekibimizce izlenecek, okuldan ayrılma riski bulunan çocukların okula devamlılığının sağlanması adına çalışmalar yapılacak, gerekli durumlarda çocukların okula yönlendirme işlemleri takip edilecektir.
    • Çocuklara Yönelik Gezici Etkinlik Aracı
      • Proje sahası ve civar yerleşim yerlerinde bulunan 5-17 yaş arası çocuklarla, 15 Haziran 2019 ile 30 Ağustos 2019 tarihleri arasında, haftanın 5 günü, her gün 2 ayrı bölgede, üçer saat sürecek etkinlikler uygulanacaktır. Söz konusu etkinlikler saha ekibimizin oluşturacağı mobil güvenli alanlarda gerçekleştirilecektir.
    • Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü Konferans Organizasyonu
      • Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü’nde, Eskişehir İlinde, kamu, özel sektör ve sivil toplum sektörlerinden 9 katılımcının sunumları ile mevsimlik tarım işçiliğinde çocuk işçiliği ile mücadele konusunda yapılan çalışmaların tartışılacağı, bu konuda geniş kapsamlı farkındalık yaratmayı hedefleyen bir konferans düzenlenecektir. Konferansa, bu alanda çalışma yürüten farklı kurumlardan 120 katılımcının katılması hedeflenmektedir.